وی با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) که فرمودند «کسی که به امور زمان خود آگاه باشد، هیچگاه گرفتار مصیبت و بدبختی نمیشود»، افزود: این آگاهیبخشی، دقیقاً همان نقشی است که رسانهها و روابط عمومیها میتوانند در جامعه ایفا کنند. وقتی از روابط عمومی صحبت میکنیم، از قلم صحبت میکنیم؛ همان چیزی که خداوند در قرآن کریم سورهای به نام «نون و القلم» آورده و به آن سوگند یاد کرده است. این نشاندهنده جایگاه رفیع اطلاعرسانی و آگاهیبخشی است.
ملکی چوبری تأکید کرد: جامعهای که بدون روابط عمومی کار کند، جامعهای غیرعقلانی، بدون شفافیت و آشفته است. روابط عمومیها باید هم چشم سازمان خود باشند، هم گوش آن و هم زبان آن؛ چشم از این حیث که پاک و واقعبینانه ببینند، گوش از این حیث که عادلانه بشنوند و زبان از این حیث که درست و بدون دخلوتصرف سخن بگویند و اخبار را دقیق منعکس کنند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی گیلان با اشاره به تحولات جهانی در حوزه فناوری اطلاعات به ویژه هوش مصنوعی و پدیدههای نوظهور، بر ضرورت تقویت سواد رسانهای تأکید کرد و گفت: امروز روابط عمومیها باید سه توانایی داشته باشند: اول، قدرت دسترسی به اطلاعات؛ دوم، توانایی تجزیهوتحلیل اطلاعات بدون تفسیر حقبهجانب یا جناحی و سوم، توانایی انتقال درست اطلاعات. متأسفانه گاهی میبینیم با وجود اینکه بیش از ۷۰ پایگاه خبری اخبار دانشگاه را پوشش میدهند، هنوز برخی مدیران استانی از این اخبار بیاطلاع هستند. این نشان میدهد که ما همت مضاعف نیاز داریم؛ کارایی شاید داشته باشیم اما اثربخشی لازم را نداریم.
وی با بیان اینکه دانشگاه آزاد اسلامی بزرگترین دانشگاه حضوری جهان است، اظهار کرد: این دانشگاه در حال حاضر بیش از یک میلیون و ۴۷۰ هزار دانشجو در کشور دارد و نقشآفرینی آن در سیستم آموزش عالی کشور حدود ۴۵ درصد است. در استان گیلان نیز از ۹۳ هزار دانشجوی مشغول به تحصیل در کل مؤسسات آموزش عالی استان، ۴۳ هزار دانشجو (حدود ۴۵ درصد) در دانشگاه آزاد اسلامی تحصیل میکنند. همچنین بیش از ۷۲۰ عضو هیئت علمی تماموقت، بیش از ۶۰۰ کارمند، بیش از هزار دستیار آموزشی و استاد مدعو، و ۶ هزار دانشآموز در ۳۳ مدرسه سما زیر پوشش خدمات این دانشگاه هستند. ضمن اینکه بیش از هزار معلم حقالتدریس و استخدامی نیز در مدارس سما مشغول به کارند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی گیلان در ادامه با بیان اینکه این دانشگاه یک «شبکه عظیم انسانی» در استان ایجاد کرده است، گفت: ۴۳ هزار دانشجو، ۷۲۰ عضو هیئت علمی، ۶۰۰ کارمند، بیش از هزار دستیار آموزشی، ۶ هزار دانشآموز در مدارس سما، هزار معلم و سپس پدران و مادران این دانشجویان و دانشآموزان را به این جمع اضافه کنید. ما در استان گیلان یک شبکه ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار نفری داریم که هیچ سازمانی چنین ظرفیتی ندارد. این شبکه میتواند بسیار تحولآفرین باشد، اما این مهم محقق نمیشود مگر با همراهی شما اصحاب رسانه و انعکاس دستاوردها و نگاه حلمسئله دانشگاه.
وی با بیان اینکه دانشگاه آزاد اسلامی یک «مولود انقلاب» و «شجره طیبه» است که در اردیبهشتماه سال ۱۳۶۱ با یک میلیون تومان کمک حضرت امام خمینی(ره) آغاز به کار کرد، تصریح کرد: اگر دانشگاه آزاد نبود، همین ۴۳ هزار دانشجوی گیلانی یا باید در کشورهای بیکیفیت حاشیه خلیج فارس تحصیل میکردند که هم فرار مغزها رخ میداد، هم مشکلات ارزی و امنیتی برای کشور ایجاد میشد. اما امروز این جوانان در کنار خانوادههای خود هستند و از مقطع پیشدبستانی در مدارس سما تا دکترا و فوقدکترا، تمام چرخه آموزش را در این دانشگاه طی میکنند.
ملکی چوبری با گرامیداشت یاد و خاطره شهید دکتر سیدمحمود تهرانچی، رئیس فقید دانشگاه آزاد اسلامی، او را تنها رئیس شهید نظام آموزش عالی در جهان خواند و گفت: ایشان زحمات بسیار فراوانی برای این مجموعه کشیدند و آثار تفکر تحولی ایشان در قالب «سند تحول و تعالی دانشگاه» همچنان در استان گیلان جاری است. امسال پنجمین و آخرین سال اجرای این سند است و ما موظف هستیم پنج چرخش تحولآفرین را دنبال کنیم.
وی این پنج چرخش را چنین تشریح کرد:چرخش اول؛ تحول در آموزش: حرکت از آموزش حافظهمحور به آموزش تعالیمحور. یعنی دیگر به دانشجو محفوظات یاد ندهیم، بلکه مهارت بیاموزیم. به همین منظور دانشکدههای مهارت و کارآفرینی در استانها تشکیل شده است. برای مثال، دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان با چندین شرکت قرارداد امضا کرده که دانشجوی حسابداری در کلاس درس حسابداری میخواند و همزمان در آن شرکت به صورت عملی کار را یاد میگیرد. دانشجوی کشاورزی نیز همین گونه. همچنین دانشکدههای موضوعی مانند دانشکده جامعه و رسانه، دانشکده کسبوکار و دانشکده کوانتوم برای همین هدف ایجاد شدهاند. شهید تهرانچی تأکید داشت که دانشگاه آزاد باید «انتخاب اول خانوادهها» شود و امروز همین گونه است؛ دانشگاهی که شهریه میگیرد، اما با ۴۳ هزار دانشجو در گیلان، انتخاب اول جوانان و خانوادههاست.
چرخش دوم؛ تحول در پژوهش: گذر از پژوهشهای تکلیفی به پژوهشهای حلمسئله. دیگر بسنده کردن به مقالات ISI، JCR که مشکلی از کشور حل نمیکند، کافی نیست. ما باید ببینیم مشکل محیط زیست گیلان، تالاب، سنبل آبی، ورود زباله و … را چه کسی حل میکند. دانشگاه آزاد اسلامی امسال ۶۵ قرارداد با نگاه حلمسئله منعقد کرده است؛ از قرارداد ثبت جهانی ماسوله گرفته تا قرارداد با شهرداری شلمان برای اپلیکیشن هوش مصنوعی، با شهرداری لاهیجان برای پیادهروی فرهنگی، با شهرداری انزلی برای آرامگاه مرکزی و با چهار شهردار رودبار، منجیل و لوشان برای شناسایی نظام مسائل. این یعنی دانشگاه پای کار آمده است.
چرخش سوم؛ تحول در منابع درآمدی (درآمدهای غیرشهریه): شهید تهرانچی همیشه تأکید میکرد که دانشگاه باید کمتر دست در جیب دانشجو کند و پول خود را از صنعت درآورد. هدف این بود که تا سال ۱۴۰۵، ۴۰ درصد درآمد دانشگاه از محل درآمدهای غیرشهریه تأمین شود. در همین راستا، همان ۶۵ قرارداد حلمسئله، گام مهمی در این مسیر است. شهید تهرانچی حتی وعده داده بود که از سال ۱۴۰۵ در مناطق محروم اصلاً شهریه گرفته نشود و دانشگاه نقشآفرین خود را از طریق قرارداد با صنعت و نظام مسائل استان تأمین کند. من بارها به مسئولان استانی گفتهام که ما در مدارس سما، با وجود همه هزینهها، شهریه بسیار کمی میگیریم. یک بار استاندار محترم در جلسهای با حضور خبرنگاران به من گفت که یک دانشآموز هر روز از لاهیجان به رشت میآید و برمیگردد، هزینه رفتوآمد و غذا و … دارد، درحالی که ما ترمی ۶ میلیون تومان از او شهریه میگیریم. شهید تهرانچی میگفت این ۶ میلیون هم برای بعضی خانوادهها زیاد است. حق با ایشان است. به همین دلیل تأکید داریم که دانشگاه باید از صنعت درآمدزایی کند، نه از جیب مردم.
چرخش چهارم؛ تحول کیفی و مأموریتگرایی: دیگر به دنبال افزایش تعداد واحدها نیستیم. روزی میگفتیم ۲۰۰ واحد، ۳۰۰ واحد، ۴۰۰ واحد. اما امروز نگاه ما این است که هر منطقه از استان به یک قطب تخصصی تبدیل شود. برای مثال، شرق استان گیلان به قطب ماهیان خاویاری تبدیل شده است. ما در شرق استان مرکز تکثیر و پرورش ماهیان خاویاری داریم و به دنبال تجاریسازی آب دریا هستیم. غرب استان گیلان قطب صیفیجات (خیار، گوجه، بادمجان و …) است که به کشورهای آسیای میانه صادرات دارد. تالش نیز قطب کیوی است. کلینیک گیاه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تالش مجوز صادرات با علامت باکتریشناسی، میکروبشناسی و تأیید سلامت غذایی را صادر میکند. این یک فعالیت اقتصادی بزرگ است. همچنین مرکز استان به سمت آزمایشگاه تست بتن و کشش میلگرد رفته است چون GDP ساختوساز در شمال استان بالا است. پس دانشگاه آزاد به دنبال مأموریتگرا کردن واحدهای فعلی خود بر اساس نیازهای منطقه است.
چرخش پنجم؛ تحول فرهنگی: به دنبال اقدامات فرهنگی کارآمد، پویا، درونزا و وحدتبخش هستیم. دیگر بسنده به برگزاری جلسات تشریفاتی و تکلیفمحور کافی نیست. برای مثال، دانشگاه آزاد چه وظیفهای دارد که ساختار تقریب مذاهب ایجاد کند؟ یا چرا باید جشنواره عظیم مهدویت را با عنوان «کتاب سال مهدوی» هر سال برگزار کند؟ چرا باید خانم پاتریشیا از آمریکای جنوبی یا یک محقق کاتولیک که در حوزه مهدویت کار کرده است، برای دانشجویان گیلانی سخنرانی کند؟ چون نگاه ما حرکت به سمت کارآمدی فرهنگ است. دانشگاه باید نیازها و مسائل فرهنگی استان را شناسایی و در چارچوب نگاه حلمسئله اقدام کند.
آوای سیرت//
درپایان این خبرجالب اینجاست بدانید در حالیکه رئیس دانشگاه از ضرورت “عدالت در شنیدن”، شفافیت و نقش بیبدیل رسانهها در آگاهیبخشی سخن میگوید، در عمل مدیریت روابط عمومی دانشگاه از دعوت برخی خبرنگاران و جریانهای خبری فعال در این نشست خودداری کرد؛ موضوعی که با انتظار از یک نهاد علمی، دانشگاهی و رسانهمحور همخوانی ندارد. این رویکرد محدود، گزینشی و تا حدی سلیقهای در دعوت از رسانهها، با جایگاه مجموعهای که خود را “شبکهای عظیم انسانی” معرفی میکند در تضاد آشکار است و نشان میدهد هنوز فاصلهای قابلتأمل میان شعارهای مطرحشده درباره اهمیت رسانه و عملکرد اجرایی روابط عمومی وجود دارد. بدیهی است وقتی از نقش رسانه در شفافیت، آگاهیبخشی و بصیرتافزایی سخن گفته میشود، انتظار میرود این نگاه در عمل نیز بهصورت فراگیر، عادلانه و بدون نگاه گزینشی دنبال شود.»
